Drie valstrikken van Satan om je vrede te stelen

Hoe het verleden, de toekomst en ondankbaarheid ons van Gods aanwezigheid in het heden afleiden

---

Drie valstrikken van Satan om je vrede te stelen

Er zijn drie valstrikken van Satan die onze vreugde en vrede stelen: het betreuren van het verleden, het vrezen van de toekomst en ondankbaarheid in het heden (St. Antonius de Grote).

Toen ik voor het eerst de uitdrukking “Leef in het heden” hoorde, dacht ik dat het de domste uitspraak was die iemand kon doen. “Tenslotte,” zei ik tegen mezelf, “waar anders zouden we moeten leven?” Maar hoe meer ik nadacht over deze zin, hoe meer ik me realiseerde dat de meesten van ons overal leven behalve in het heden.

In tegenstelling tot mijn eerste indruk ontdekte ik dat ik een groot deel van mijn tijd besteedde aan huilen over gemorste melk en het herkauwen van oude wonden. “Had ik maar, kon ik maar, zou ik maar” waren mijn mantra’s. Ik bracht lange uren door met herhalen wat ik anders had kunnen of moeten doen bij vroegere misstappen en zonden. Omgekeerd lijkt het alsof ik de andere helft van de tijd in paniek was over de toekomst.

Ik ben geen wiskundig genie, maar volgens mijn berekeningen betekent 50 procent aan het verleden en 50 procent aan de toekomst dat er nul procent overblijft voor het heden. Sindsdien heb ik geleerd dat een dergelijke tijdsverdeling vruchtbare grond is voor zonde en elke inspanning naar heiligheid, waartoe wij geroepen zijn, verstikt. Wanneer het gaat om ons wereldse bestaan in deze verwrongen wereld, leven we vaak in een tijdsvervorming, die vaak wordt omschreven als het zich voorstellen dat de ene tijd wordt geleefd in een andere tijd. Als we de heiligheid willen bereiken die Gods wil is voor ieder van ons, moeten we leven in het hier en nu. Alleen door het heden ten volle te proeven kunnen we Christus ontmoeten, die daar bij ons is.

Heiligen, klokken en kalenders

De boze is een meester in vervorming en manipulatie (2 Kor. 11:14), die maar al te blij gebruik zal maken van onze preoccupatie en obsessie met tijd om ons ten val te brengen. Onze uiteindelijke heiligheid en onze missie in Gods wil zijn ondergedompeld in onze relatie tot tijd op Gods voorwaarden, niet op die van ons.

Heiligen worden niet gemaakt met klokken en kalenders, maar met harten, geesten, zielen en ogen die volledig gericht zijn op Christus in elk huidig moment. Zoals het Koninkrijk van God “alreeds, maar nog niet” is, zo is ook onze bestemming tot heiligheid “alreeds, maar nog niet”. Heiligheid is geen vast punt in onze toekomst, noch een vroegere handeling in ons verleden. Het is een voortdurende vooruitgang naar en in Christus, die evolueert vanuit ons verleden, door ons heden heen en naar onze toekomst toe, en die moet worden geleefd en ervaren in elk moment van deze huidige gelegenheid om lief te hebben, te dienen, en anderen en onszelf naar Christus te brengen. Uiteindelijk zijn Padre Pio, Moeder Teresa en Carlo Acutis niet heilig geworden om twaalf uur ’s middags op een bepaalde datum! Ieder van hen groeide voortdurend naar Christus toe, en trok anderen mee om in hun voetsporen te volgen.

Het verleden en de toekomst als vruchtbare bronnen voor zonde

Het verleden en de toekomst kunnen vruchtbare bronnen zijn voor heiligheid, maar dan als toevoeraders naar de vruchtbare grond van ons huidige moment.

Zeker, we moeten leren van ons verleden als vruchtbare grond voor zelfinzicht en onderscheiding. Vaak is het alleen door “20/20 terugblik” dat we volledig kunnen begrijpen wat de aard en gevolgen van onze vroegere handelingen en overtuigingen waren. De sleutel tot vruchtbaar terugkijken is echter dit te doen in een geest van wijsheid en hoop, in plaats van spijt en veroordeling. We onderscheiden en leren van ons verleden en laten het dan los in het Sacrament van de Biecht. Vasthouden aan het verleden, zelfs na de biecht, is giftig voor onze heiligheid, want zo’n houding wantrouwt Gods barmhartigheid en liefde.

Spijt, wrok, bitterheid en veroordeling zijn allemaal zondige vruchten van dergelijke obsessie en hardnekkige weigering om het verleden aan Gods barmhartigheid over te laten. Als God ons verleden kan vergeten in de biecht, wat voor excuus hebben wij dan om het niet zelf te vergeven en los te laten?

In dezelfde lijn kan onze toekomst een vruchtbare bron voor zonde zijn als we leven in constante angst en bezorgdheid over wat zou kunnen komen. Onze Heer zei ons: “Maak je geen zorgen over morgen, want morgen zal voor zichzelf zorgen. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad.” (Mt. 6:34)

Duidelijk is dat de duivel ons wil afleiden en de vallei van ons heden wil overspoelen met de overstromende zorgen van het verleden en de toekomst. We kunnen ons terecht afvragen waarom hij zo bezig is met dergelijke afleiding. Het antwoord is duidelijk. Onze Heer is met ons en voor ons aanwezig in het heden, wachtend op onze aandacht en focus.

Het heiligende heden

Eerbiedwaardige Fulton Sheen sprak vaak over “het heiligen van het huidige moment” als het geven van de juiste eer aan het heden in ons proces van heiliging. Het is in het heden dat we kunnen bidden en ons met onze Heer kunnen verenigen, de noodlijdenden in liefde kunnen bereiken, de kans kunnen zien om te dienen die we misschien hebben gemist, en de talloze zegeningen kunnen proeven die we voor lief hebben genomen.

Als de Heilige Mis de huidige deelname is aan Christus’ Verlossingsoffer, en we de Mis moeten uitleven in ons dagelijks leven en niet slechts een uur hier en daar, dan volgt daaruit dat onze heiligheid afhangt van het heiligen van elk moment van ons voortdurende heden door elk moment aan God aan te bieden.

Eén God, één tijd, het heilige heden

Laten we overwegen hoe Marta leerde volledig de aanwezigheid van de Heer te waarderen, groeiend van zich zorgen maken over klusjes en koken omwille van henzelf (Lk. 10:38–42) naar het inzicht dat alles geheiligd kan worden als het wordt gedaan tot Gods eer. Laten we ook opmerken hoe zij later vol vertrouwen en vurigheid verklaarde dat vroegere verdriet nog steeds in het heden kan worden getransformeerd door haar Heer (Joh. 11:17–22). Evenzo moeten we denken aan de honderdman die nooit twijfelde dat onze Heer tijd en ruimte kon doen samenvallen om zijn dienaar te genezen (Mt. 8:5–13).

We weten dat voor God “duizend jaar… als één dag zijn” (Ps. 90:4). Duidelijk zijn onze alledaagse zorgen over tijd, zowel verleden als toekomst, slechts zoveel obstakels voor zuiver geloof en vertrouwen in Gods immer aanwezige, heiligende heden zelf.

Conclusie: leef nu, omarm het proces en kijk niet achterom

De weg naar groei in de heiligheid die onze eeuwige bestemming is in Gods wil heeft vele sleutels, en onze relatie met tijd is er zeker één van. De eenvoud van leven in het huidige moment, van het heiligen van elk moment door dat moment aan God aan te bieden, staat centraal in die relatie.

We moeten ons verleden toevertrouwen aan Gods barmhartigheid, onze toekomst aan Gods voorzienigheid, en heilig — en volledig — leven in het heden. Bovenal moeten we het zout der aarde zijn, de smaak van Christus’ liefde en barmhartigheid brengend aan een wereld die haar smaak voor God heeft verloren. Het is één ding om het zout van de wereld te zijn, maar we moeten evenzeer nooit achterom kijken van onze huidige heilige taak, gehecht aan dat verleden en zijn kleinigheden, opdat we niet Loths vrouw volgen en zelf tot zout worden (Gen. 19:26).

Bron (Engels):
Gabriel Garnica, “Three Traps of Satan to Steal Your Peace”, gepubliceerd op SpiritualDirection.com